Testun tristwch mawr i Dolen Cymru Lesotho yw’r newyddion am farwolaeth ein Llywydd Gydol Oes, Dr Carl Clowes. Roedd yn un o sylfaenwyr Dolen Cymru ac yn rhan annatod o fagu’r cyswllt rhwng Cymru a Lesotho yn 1985. He was a founding member of Dolen Cymru and instrumental in setting up the link between Wales and Lesotho in 1985.
Dyma unigolyn a oedd o flaen ei amser o ran cydnabod a magu cyswllt parhaus rhwng y ddwy wlad yn seiliedig ar bartneriaeth, rhannu a dysgu ar y cyd. Ynghyd ag eraill yng Nghymru, adnabu sawl cymhariaeth rhwng teyrnas fynyddig a thirgaeedig Lesotho yn Affrica Ddeheuol a thywysogaeth fynyddig Cymru ym Mhrydain Fawr. Mae gan y ddau le sawl nodwedd ddaearyddol yn gyffredin, yn ogystal â phoblogaeth gyffelyb. Mae’r ddau le wedi bod yn ddibynnol ar amaethyddiaeth, a ffermio defaid yn enwedig. Mae gan y ddau le gymunedau lleol cryf, ac yn ymfalchïo yn eu hiaith a’u diwylliant, ac wrth eu bodd â chân.
Caniataodd Carl sawl cyfnewidiad rhwng unigolion a grwpiau yn y ddwy wlad, gan gynnig profiadau sydd wedi newid bywydau. Mae sefydliadau wedi’u cysylltu. Mae cyfeillgarwch wedi’u datblygu. Mae ei brofiad a’i ddealltwriaeth o ddiwylliant, iaith, addysg, yr amgylchedd a gofal iechyd wedi llywio’r prosiectau sydd wedi’u cyflawni gan Dolen, a thrwyddi.
Yn sgil brwdfrydedd Carl am Lesotho, Cymru a’u pobl a’r cyfleoedd a helpodd eu darparu i gynifer er mwyn gwella eu potensial mewn cymaint o ffyrdd a chynorthwyo dealltwriaeth am ddinasyddiaeth fyd-eang, fe’i dyfarnwyd ef â’r anrhydedd uchaf posibl y gellir ei gyflwyno gan Frenin Lesotho, a gofynnwyd iddo fod yn Gonswl Anrhydeddus ar gyfer Lesotho yng Nghymru, swydd y parhaodd i fod ynddi.
Mae wedi parhau’n gwbl ymrwymedig i waith Dolen Cymru Lesotho, ac wedi bod ynghlwm ag ef hefyd, gan ein helpu ni i ganolbwyntio ar fudd i’r naill ochr a chydnabod pa mor unigryw yw Cymru a Lesotho yn y byd.
Bydd colli Carl yn enfawr ac estynnwn ein cydymdeimlad i Dorothi a’i deulu sydd, fel yntau, wedi ymddiddori yn Lesotho a gwaith Dolen Cymru.
Paul Myres
Cadeirydd Dolen Cymru Lesotho
**DIWEDDARIAD**
Gwasanaeth angladd preifat i’r teulu yn unig yn Eglwys Sant Aelhaearn, Llanaelhaearn dydd Sadwrn, 18fed Rhagfyr a rhoddir i orffyws ym Mynwent Llanaelhaearn, gyda gwasanaeth cyhoeddus o goffad a dathliad o fywyd i ddilyn yn Neuadd y Nant, Nant Gwrtheyrn am 2.00 o’r gloch. Derbynnir rhoddion er cof yn ddiolchgar tuag at Pwyllgor Feddygol Dolen Cymru a Hosbis Dewi Sant trwy law Ifan Hughes, Ymgymerwr Angladdau, Ceiri Garage, Llanaelhaearn. Ffôn 01758 750238.
