Ifanwy Williams

Teyrnged i Ifanwy Williams- Carl Clowes

Trist yw nodi marwolaeth Ifanwy Williams, un o ymddiriedolwyr gwreiddiol Dolen Cymru, yn 98 oed.

Er bod ei gwreiddiau fel un o Gymry Lerpwl, yng Nghymru roedd y rhanfwyaf o'i bywyd ac yma oedd ei chalon yn ddwfn yn ardal Porthmadog.  Yn byw ar ben ei hun hyd at ddiwedd ei hoes, i’r rhai ohonom oedd yn ei hadnabod roedd hi’n bersonoliaeth gwbl unigryw.  Yn gymdeithasgar tu hwnt, roedd yn anodd i’w chael adref ac, hyd yn oed yn ei dyddiau olaf, yn mynychu cinio Gŵyl Dewi Plaid Cymru a chwrdd yn y capel lleol.  Dw i’n ei chofio yn gyntaf fel gweithiwr cymdeithasol a daeth yn amlwg yn fy nyddiau cynnar fel meddyg yn Llŷn ond, yn anad dim, roedd ei chyfraniad i gychwyniad Dolen Cymru yn ei gosod yn flaenllaw iawn yn f’adnabyddiaeth ohoni.

Me Lineo Phachaka, Trefnydd cyntaf y ddolen yn Lesotho, ac Ifanwy Willams yng Nghastell Deudraeth, Mehefin 2018

 

Fel aelod amlwg o Merched y Wawr, a Chadeirydd ar ei Phwyllgor Anabledd, wnaeth Ifanwy braenaru’r tir ar gyfer y perthynas hynod o lwyddiannus rhwng y Lesotho Homemakers Association a Merched y Wawr.  Roedd Ifanwy a Llywydd yr Homemakers, ‘Malikeleli [Mali] Mokokoane yn flaenllaw yn y ddolen merched, gyda rhaglenni hyfforddiant yn rhan o’u gweithgarwch ar fwy nac yn achlysur.

Roedd Ifanwy yn unigolyn y bobl - ar y naill law yn annerch weithdy yn Lesotho ar ‘Lle merched mewn datblygiad yn y byd democrataidd’ , a’r diwrnod wedyn ar ei phengliniau ar y llawr yn chwarae drymiau gyda Dawnswyr Brenhines Lesotho.

Bydd eraill yn son am Ifanwy fel heddwch-wraig brwd, ei gwaith gyda Chymdeithas y Cymod ac ymgyrchydd yn erbyn arfau ac ynni niwclear.  Ar yr un pryd, yn nodweddiadol ohoni, oedd y cwestiynnu, ei diddordeb bob amser yn y teulu ac unrhyw beth oedd yn hyrwyddo buddiannau Cymru! Unigolyn cyflawn iawn.

Mi oedd hi’n ddynes â steil - fel y dywedodd ei gwr rhyw dro, “os na fedrwch gynnig gwledd, cynigiwch steil”.  Disgrifiad berffaith o’r wraig arbennig hon.

Yn ystod wythnos olaf ei bywyd, wnaeth hi ddanfon tamad o’r Western Mail at gyfaill yn tanlinellu’r pennawd ‘How Nature helped conquer Capitalism.  Amser a ddengys ond yr eironi oedd mai hi oedd y gyntaf yng Ngwynedd i farw wrth y coronafeirws.mRoedd yn fraint o wedi ei hadnabod ac i’w chael yn gyfaill.

Cyfrannu Cadw mewn cysylltiadd